Цяслярныя працы Плотницкие працы Цяслярнае справа Цясляру

Дзяўбленне і рэзанне драўніны

Для выбаркі гнёздаў, паз, шыпоў і іншых прац ужываюць долаты. Долаты бываюць цяслярныя (мал. 22, а) і сталярныя (мал. 22, бы). Дзяржальні 2 долат вырабляюць з драўніны - дуба, клёну, бука, граба, белай акацыі, ясеня. Драўніна дзяржальні павінна быць здаровай, без расколін, гнілаты і чарвяточыны вільготнасцю да 12%. Дзяржальні могуць вырабляцца з ударатрывалай пластмасы.

Мал. 22. Долаты

Мал. 22. Долаты і стамески
а - цяслярныя долаты, бы - сталярныя долаты, у - плоскія стамески, г - паўкруглыя стамески

Лёзы долат маюць аднабаковае завострыванне. Яны павінны быць добра заменчаныя; завалы і выкрошивания на рэжучых беражках недапушчальныя.

Для выбаркі і зачысткі паз, гнёздаў, шыпоў і здыманні фасак ужываюць плоскія стамески (мал. 22, у), а для выбаркі закругленых шыпоў і апрацоўкі ўвагнутых і выпуклых паверхняў - паўкруглыя стамески (мал. 22, г).

Дзяржальні стамесок вырабляюць з драўніны тых жа парод, што і дзяржальні долат. Яны павінны мець каўпачок. Хвостовик стамесок, долат павінен мець форму, забяспечвальную надзейнае мацаванне палатна ў дзяржальні.

Долатамі гнязда выбіраюць па разметцы, прычым пры дзяўбленні скразных гнёздаў разметку наносяць абапал дэталі (мал. 23, а), несквозных - з аднаго боку (мал. 23, бы). Апрацоўваную дэталь укладваюць на стале або варштаце і замацоўваюць яе. Пры выдзёўбванні скразных гнёздаў у пазбяганне псуты вечка стала, варштата пад дэталь падкладаюць адрэзак бракаванай дошкі. Шырыня лёзаў долат павінна адпавядаць шырыні выбіраемых гнёздаў.

Мал. 23

Дзяўбленне гнязда пачынаюць так: долата ўсталёўваюць фаскай, звернутай унутр, у размечанай рыскі і лёгкімі ўдарамі кіянкі па ручцы паглыбляюць яго ў драўніну (мал. 23, у). Затым долата выцягваюць, ставяць, некалькі адыходзячы, унутр гнёзды (мал. 23, г) і ізноў удараюць кіянкай па ручцы. Затым, калыхаючы яго, вымаюць драўніну і такім чынам працягваюць дзяўбленне. Пры дзяўбленні скразных гнёздаў драўніну выбіраюць спачатку з аднаго боку гнязда, а затым, звярнуўшы дэталь, - з іншай. Праца стамеской паказаная на мал. 24.

Праца стамеской: а - зачыстка подрезанных месцаў, бы-папярочная подрезка, у - подрезка ўздоўж валокнаў, г - здыманне долевай фаскі, д - здыманне фаскі з тарца, е - зачыстка тарца, ж - рэзанне з-пад пляча

Мал. 24. Праца стамеской:
а - зачыстка подрезанных месцаў, бы-папярочная подрезка, у - подрезка ўздоўж валокнаў, г - здыманне долевай фаскі, д - здыманне фаскі з тарца, е - зачыстка тарца, ж - рэзанне з-пад пляча.

У пазбяганне атрымання траўмаў пры працы стамеской нельга рэзаць у кірунку на сябе, на вазе, з упорам дэталі на грудзі і ў тым выпадку, калі дэталь ляжыць на каленах. Пры рэзанні стамеской пальцы левай рукі павінны заўсёды знаходзіцца ззаду лёзы.

Механізаванае дзяўбленне вырабляюць элентродолбежником. Ім выбіраюць гнёзды прастакутнай формы, пазы і інш. На (мал. 25) паказаны элентродолбежник ИЭ-5601А. На канцы вала ротара ўмацаваная вядучая зорачка, якая перадае рух долбежной ланцугі 1. Да пярэдняга шчыта электродолбежника мацуецца накіроўвалая лінейка 8. Рэгулююць глыбіню дзяўблення абмежавальнікам ходу. Апусканне і аўтаматычны ўздым лінейкі ажыццяўляюць па накіроўвалых калонкам 2.

Электродолбежник ИЭ-56О1А: 1 - ланцуг, 2-накіроўвалая калонка з спружынай, 5 - шчыт, 4 - электрарухавік, 5-кажух, 6 - рычажное прынада (дзяржальня), 7-шруба, 8 - накіроўвалая лінейка, 9 - падстава

Мал. 25. Электродолбежник ИЭ-56О1А:
1 - ланцуг, 2-накіроўвалая калонка з спружынай, 5 - шчыт, 4 - электрарухавік, 5-кажух, 6 - рычажное прынада (дзяржальня), 7-шруба, 8 - накіроўвалая лінейка, 9 - падстава

Электродолбежником можна выбіраць пазы памерам 8X40X100; 12X60X160; 16X60X160; 20X60X160мм. Хуткасць рэзання 6,1 м/з, частата кручэння 2800об/мін. Акрамя гэтага ўжываюць электродолбежники ИЭ-5602, ИЭ-5606.

У залежнасці ад памеру апрацоўваных гнёздаў, паз усталёўваюць патрэбнага памеру лінейкі і ланцугі.

Да працы ланцуг востраць, пасля чаго апранаюць на лінейку і зорачку. Электродолбежник усталёўваюць так, каб ланцуг знаходзілася над выбіраемым гняздом. Пасля ўключэння электрарухавіка націскам на рычажное прынада яно апускаецца разам з лінейкай і ланцугом уніз. Апускаць ланцуг варта роўна, без штуршкоў, каб яна ўкаранялася ў драўніну раўнамерна. Пры вынахадзе ланцуга з гнязда трэба сачыць за тым, каб на беражках дэталяў не было закалоўшы, вырывов, якія атрымліваюцца пры хуткім выманні ланцуга з гнязда.

 
Rambler's Top100